“Mazot ve gübre desteği kaldırıldı mı?” Bu soru 2025’ten beri çiftçilerin en çok sorduğu sorulardan biri. Kısa cevap: Hayır, kaldırılmadı. Artık ayrı bir kalem olarak da ödenmiyor. 2025–2027 döneminde uygulanan yeni bitkisel üretim destek modelinde mazot ve gübre desteği, temel destek başlığına dahil edildi. Planlı üretim yapanlara ise temel desteğe ek olarak planlı üretim desteği veriliyor. Tarım ve Orman Bakanlığı Temmuz 2026’da yayımladığı “Kamuoyunda Gündeme Gelen İddialar ve Gerçekler” kitapçığında da bu konuya değiniyor ve “Mazot ve Gübre Desteği Devam Ediyor” başlığıyla, destek katsayısının mazot ve gübre maliyetleri esas alınarak belirlendiğini açıklıyor.
Bu rehberde mazot-gübre desteğinin yeni modeldeki yerini, 2026 üretim yılı için ürün gruplarına göre dekar başına tutarları, Eylül 2026’daki artışı, ÇKS ve başvuru şartlarını ve 2026’da yapılan ödemelerin takvimini anlatıyoruz. Tüm rakamları yalnızca Bakanlığın tarihli resmî belge ve duyurularından aldık. Kendi ödemenizi İl/İlçe Müdürlüğünüzden ya da e-Devlet’ten mutlaka kontrol edin.
Yeni modelin dayanağı, 29 Ağustos 2024’te Resmî Gazete’de yayımlanan “2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Karar”dır. Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü’nün (BÜGEM) “Sorularla Yeni Destek Modeli” belgesine göre eski modelde 21 başlık altında ödenen bitkisel üretim destekleri üç ana başlıkta toplandı: temel destek, planlı üretim desteği ve üretimi geliştirme destekleri. Aynı belgede, mazot ve gübre desteğinin yeni modelde temel destek başlığı altında ele alındığı açıkça belirtiliyor.
Bakanlığın açıklamalarına göre desteklerin karşıladığı maliyet payları şöyle:
Temel destek: ÇKS’ye kayıtlı üreticilere ödenir. Planlama dışındaki tüm ürünler ile planlama kapsamındaki ürünleri kendi havzasında üretenler bu desteği alır. Hedef, mazot maliyetinin yüzde 50’sini ve gübre maliyetinin yüzde 25’ini karşılamaktır.
Planlı üretim desteği: Planlama kapsamındaki ürünü belirlenen havzada üretenlere temel desteğe ek olarak ödenir. Böylece bu üreticilerde mazotun tamamı, gübrenin yarısı karşılanmış olur.
Su kısıtı desteği: Yeraltı suyunun yetersiz olduğu havzalarda sulu arazide az su tüketen ürünleri yetiştirenlere verilir. Bakanlığa göre bu üreticilerde mazot ve gübre maliyetinin tamamı karşılanır.
BÜGEM belgesinde planlama kapsamındaki ürünler şöyle sayılır: buğday, arpa, dane mısır, mercimek, nohut, kuru fasulye, aspir, kanola, kütlü pamuk, soya, yağlık ayçiçeği, patates ve kuru soğan. Bu 13 stratejik ürüne yem bitkileri de eklenir. Fındık, çay ve çeltik temel destek alır ama planlı üretim desteği listesinde yer almaz.
Destek Tutarı Nasıl Hesaplanır? Katsayı Sistemi
Yeni modelde her ürün, üretim maliyetine göre bir kategoriye girer ve her kategorinin bir katsayısı vardır. Dekar başına destek, o yılın destek katsayı değeri ile ürün katsayısının çarpımıyla bulunur. Katsayı değerleri yıllara göre şöyle:
2025 üretim yılı: 244 TL/da (Çanakkale İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün 29 Ağustos 2024 tarihli açıklaması).
2026 üretim yılı: Önce 310 TL/da olarak uygulandı. Bakanlığın 8 Eylül 2026 tarihli duyurusuna göre, aynı gün Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik kararıyla 367 TL/da’ya çıkarıldı. Bakanlık bunun 2025’e göre yüzde 50,4 artış olduğunu belirtiyor.
2027 üretim yılı: Aynı kararla 442 TL/da olarak belirlendi.
Eski modelle karşılaştırma için BÜGEM belgesindeki örnek yol gösterici. Buğday üreticisi önceki modelde dekara 185 TL mazot ve gübre desteği alıyordu. 2025’te ise 317 TL temel destek ve 317 TL planlı üretim desteği olmak üzere toplam 634 TL/da alacaktı. Su kısıtı olan havzada sulu üretim yapan buğday üreticisine ayrıca 342 TL/da ödenmesi öngörülüyordu.
2026 Üretim Yılı Ürün Gruplarına Göre Tutarlar
Tarlada kullanılmak üzere hazırlanmış kimyasal gübre Fotoğraf: Wikideas1, Wikimedia Commons, CC0
Kategoriler ve katsayılar
BÜGEM’in “2026 Üretim Yılı Bitkisel Üretim Destekleme Birim Fiyatları” listesinde temel destek kategorileri ve katsayıları aşağıdaki gibidir. Bu listedeki TL tutarları eski 310 TL katsayı değerine göre hazırlandığı ve 8 Eylül 2026 kararıyla geçerliliğini yitirdiği için burada yalnızca katsayıları veriyoruz. Güncel tutar, katsayının 367 TL ile çarpılmasıyla bulunur:
1. kategori (katsayı 1): Aspir, mercimek, nohut, patates, kuru soğan, birinci grup yem bitkileri ve diğer ürünler.
2. kategori (katsayı 1,3): Arpa, buğday, dane mısır, ikinci grup yem bitkileri.
Planlı üretim desteğinde de aynı katsayılar kullanılır, ancak fındık, çay ve çeltik bu desteği almaz. Kütlü pamukta planlı üretim desteği için yurt içinde üretilip sertifikalandırılmış tohum kullanmak şarttır. Listede ayrıca şu düzenlemeler yer alır:
KOBÜKS’e kayıtlı genç ve kadın çiftçilere 3 katsayısı üzerinden ilave temel destek ödenir.
İkinci ürün olarak yetiştirilen soyaya da temel destek ödenir.
Amasya, Bingöl, Bitlis, Çorum, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Muş, Tokat ve Tunceli süt havzası illeridir. Bu illerde yem bitkisi üretenlere, kategori katsayısının yüzde 50’si kadar ilave planlı üretim desteği verilir.
Eylül 2026 artışı sonrası güncel toplamlar
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 8 Eylül 2026 tarihli “Bitkisel ve Hayvansal Üretimde Destek Tutarları Artırıldı” duyurusuna göre, 2026 üretim yılında temel destek ile planlı üretim desteğinin toplamı dekar başına şu tutarlara yükseldi:
Planlı ürünlerde temel destek ile planlı üretim desteği aynı katsayıyla hesaplandığı için, bu toplamın yarısı temel destekten, yarısı planlı üretim desteğinden gelir. Fındık, çay ve çeltik gibi planlama dışındaki ürünlerde yalnızca temel destek ödenir ve tutar, ürün katsayısı ile 367 TL’nin çarpımıyla bulunur. Bakanlık bu ürünler için ayrı bir güncel tutar listesi yayımlamadığından, kesin rakamı Bakanlığın Tarımsal Destek Hesaplama aracından ya da İl/İlçe Müdürlüğünüzden teyit edin. Bu araçla 2026 üretim yılı için temel destek, planlı üretim desteği, su kısıtı desteği, sertifikalı tohum ve katı organik-organomineral gübre desteği hesaplanabiliyor.
Su kısıtı desteği ve gübre ile ilgili diğer kalem
2026 listesine göre yeraltı suyu kısıtı desteği, Bakanlıkça belirlenen 11 il ve 52 ilçe/havzadaki sulu arazilerde uygulanır. Katsayılar şöyledir: aspir, fiğ, mercimek, nohut ve yem bezelyesi için 0,8, arpa ve buğday için 1,4, yağlık ayçiçeği için 1,2. Bu havzalarda dane mısır ve patatese temel, planlı üretim ve üretimi geliştirme destekleri ödenmez. Mazot ve gübre desteğiyle karıştırılmaması gereken ayrı bir kalem de vardır: katı organik-organomineral gübre desteği. Bu desteğin katsayısı 0,32’dir ve bu tür gübreyi kullanan çiftçilere ödenir.
Kimler Yararlanır? ÇKS ve Başvuru Şartları
ÇKS kaydı temel şarttır
Temel ve planlı üretim desteği, Çiftçi Kayıt Sistemi‘ndeki (ÇKS) arazi ve ürün kayıtlarına göre hesaplanır. Ödeme almak için ilgili üretim yılında ÇKS’ye kayıtlı olmak gerekir. BÜGEM belgesine göre ÇKS’ye kayıtlı çiftçiler katı organik-organomineral gübre desteği için ayrıca dilekçe vermez. Sertifikalı tohum, fidan, organik tarım ve iyi tarım destekleri için ise İl/İlçe Müdürlüğüne ayrıca başvurmak gerekir.
2027 üretim yılı ÇKS başvuruları
Bolu ve Gaziantep İl Tarım ve Orman Müdürlüklerinin 1 Eylül 2026 tarihli duyurularına göre 2027 üretim yılı ÇKS başvuruları 1 Eylül 2026’da başladı ve 31 Aralık 2026’da sona erecek.
Kaydı olan ve arazi ya da ürün bilgilerinde değişiklik olmayan üreticiler kayıtlarını e-Devlet üzerinden yenileyebilir.
İlk kez kayıt olacaklar ve beyanında değişiklik olanlar müdürlüğe başvurur.
Gaziantep İl Müdürlüğü, Bakanlık ile TZOB arasında 28 Ağustos 2026’da imzalanan protokol kapsamında başvuruların ilçe ziraat odalarından da yapılabileceğini duyurdu. Başvuru kanalı ilden ile değişebileceği için kendi ilinizin duyurusuna bakın.
Bolu İl Müdürlüğü’nün duyurusuna göre 2027 üretim yılında kuru koşullarda ekilen arpa, buğday, çavdar, yulaf ve tritikalede münavebe şartı aranmayacak. Sulu tarımda ve diğer ürünlerde münavebe şartı sürüyor.
Destek ödenmeyen durumlar
BÜGEM belgesinde sayılan başlıca durumlar şunlardır:
Toplam arazisi açıkta 1 dekarın, örtüaltında 0,5 dekarın altında kalan çiftçilere temel, planlı üretim ve üretimi geliştirme desteği ödenmez.
Kamu kurum ve kuruluşları ile belediyelerin kurduğu ya da ortak olduğu şirketler destekten yararlanamaz.
Boş bırakılan araziler ile art arda iki ya da daha fazla yıl nadasa bırakılan araziler desteklenmez.
Ara ziraatı yapılan arazilerdeki ara ürünlere destek ödenmez. Münavebe kurallarına uyulması gerekir.
Aynı arazide bir yılda birden fazla ürün varsa temel destek yalnızca biri için ödenir. Planlı üretim desteği ise tüm üretimler için ödenir.
Yem bitkisini daneye bırakanlara planlı üretim desteği ödenmez. Yem bitkilerinde planlı üretim desteği için toplam ekiliş en az 5 dekar olmalıdır.
Destek almak istemeyen ÇKS’li çiftçilerin bunu askı süresi bitmeden İl/İlçe Müdürlüğüne yazılı olarak bildirmesi gerekir.
2026’da Yapılan Ödemeler ve Takvim
BÜGEM belgesine göre 2025 üretim yılı destekleri 2026 içinde ödenecekti: temel destek yılın ilk çeyreğinde, planlı üretim desteği ikinci çeyreğinde, üretimi geliştirme destekleri ise ilk dokuz ayında. Bakanlığın 2026’daki ödeme duyuruları bu takvimle örtüşüyor:
22 Şubat 2026: Cumhurbaşkanı Erdoğan, 6 Mart’tan itibaren bir ay içinde 81 milyar liralık temel ve planlı üretim desteği ödeneceğini açıkladı.
6 Mart 2026: T.C. kimlik numarasının son hanesi 0 olanlara temel destek (yaklaşık 9,58 milyar TL) ve tüm üreticilere yem bitkileri planlı üretim desteği (yaklaşık 2,61 milyar TL) ödendi.
13 Mart 2026: TCKN son hanesi 2 olan üreticilere ve vergi kimlik numarasının son hanesi 1, 2, 3, 5, 7 ya da 9 olanlara temel destek ödendi (yaklaşık 9,08 milyar TL).
27 Mart 2026: TCKN/VKN son hanesi 4 olanlara bitkisel üretim temel desteği ödendi (yaklaşık 8,63 milyar TL).
3 Nisan 2026: TCKN/VKN son hanesi 6 ya da 8 olanlara temel destek ödendi (yaklaşık 17,2 milyar TL).
10 Nisan 2026: TCKN son hanesi 0, 2 ya da 4 olanlara ve VKN son hanesi 0, 1, 2, 3, 4, 5, 7 ya da 9 olanlara planlı üretim desteği ödendi (yaklaşık 19,48 milyar TL).
17 Nisan 2026: TCKN/VKN son hanesi 6 ya da 8 olanlara planlı üretim desteği ödendi (yaklaşık 12,77 milyar TL).
15 Mayıs 2026: Katı organik-organomineral gübre desteği (yaklaşık 330 milyon TL), planlı üretim desteği (yaklaşık 131 milyon TL) ve bitkisel üretim temel desteği (yaklaşık 83 milyon TL) hesaplara aktarıldı.
Duyurularda ödemenin hangi üretim yılına ait olduğu ayrıca yazmıyor. Ancak tarihleri, BÜGEM’in 2025 üretim yılı için açıkladığı takvimle uyumlu. 2026 üretim yılı temel ve planlı üretim desteklerinin ödeme tarihleri ise bu rehberin yazıldığı 16 Ekim 2026 itibarıyla resmî olarak açıklanmış değil. 2025 üretim yılı örneğinde olduğu gibi bu ödemelerin de saha kontrolleri ve askı işlemlerinin ardından izleyen yıl yapılması beklenir. Kesin tarihleri Bakanlık duyurularından takip edin.
Ödemenizi Nasıl Takip Edersiniz?
Askı listelerini kontrol edin: İl/İlçe Müdürlüğünce ilan edilen askı listelerinde adınızı, alanınızı ve ürününüzü inceleyin. Hata varsa askı süresi içinde itiraz edin.
e-Devlet’i kullanın: Tarım ve Orman Bakanlığı başlığı altında ÇKS kaydınızı ve ürün beyanınızı görebilirsiniz.
Tutarı önceden hesaplayın: Bakanlığın destek hesaplama aracına il, ilçe, ürün, sulama durumu ve alanı girerek 2026 üretim yılı için tahmini desteğinizi görebilirsiniz.
Kimlik numaranızın son hanesini bilin: Ödemeler son haneye göre gruplar halinde yapılıyor. Duyurulan gün saat 18.00’den sonra hesabınızı kontrol edin.
ÇKS’yi son güne bırakmayın: 2027 üretim yılı için ÇKS başvurusu 31 Aralık 2026’da kapanıyor. Kaydı olmayan ya da süresi içinde yenilemeyen üretici, sonraki yılın desteklerinden yararlanamaz.
Sık Sorulan Sorular
2026’da ayrıca “mazot desteği” ya da “gübre desteği” diye bir ödeme yapılacak mı?
Hayır. Bakanlığın resmî belgelerine göre 2025–2027 döneminde mazot ve gübre desteği ayrı bir kalem olarak ödenmiyor. Bu destekler temel destek ve planlı üretim desteğinin içinde yer alıyor. Hesabınıza “temel destek” ya da “planlı üretim desteği” adıyla yatan tutar, eski mazot-gübre desteğinin yerini alıyor. “Katı organik-organomineral gübre desteği” ise bu tür gübre kullananlara ödenen ayrı bir üretimi geliştirme desteğidir.
Buğday ekiyorum; 2026 üretim yılında dekara ne kadar alacağım?
Bakanlığın 8 Eylül 2026 duyurusuna göre buğday, arpa ve mısırda 2026 üretim yılı temel ve planlı üretim desteği toplamı 954 TL/da’dır. Bunun için ÇKS’ye kayıtlı olmanız, ürününüzü planlanan havzada yetiştirmeniz ve diğer şartları sağlamanız gerekir. Su kısıtı havzasında sulu buğday ekiyorsanız ilave su kısıtı desteği de söz konusu olabilir. KOBÜKS’e kayıtlı genç ya da kadın çiftçiyseniz ek temel destek alabilirsiniz.
Küçük bir arazim var; destek alabilir miyim?
BÜGEM’in soru-cevap belgesine göre toplam arazisi açıkta üretimde 1 dekarın, örtüaltında 0,5 dekarın altında kalan çiftçilere temel, planlı üretim ve üretimi geliştirme desteği ödenmez. Bu sınırın üzerindeyseniz ve ÇKS’ye kayıtlıysanız temel destekten yararlanabilirsiniz. Kiracı, hisseli ya da miras arazilerin ÇKS’ye nasıl kaydedileceği ve hangi belgelerin istendiği konusunda İl/İlçe Müdürlüğünüze danışın.
