Türkiye’de bitkisel üretim destekleri 2025 yılından itibaren yeni bir modelle ödeniyor. Eskiden mazot, gübre, alan bazlı gelir ve küçük aile işletmesi gibi birbirinden ayrı pek çok kalem vardı. Bunların yerini, ürünün maliyetine göre belirlenen bir katsayı sistemi aldı. 2026, bu üç yıllık dönemin ikinci yılı. Dönem içinde hem ödeme esaslarını belirleyen tebliğde değişiklikler yapıldı hem de Eylül 2026’da destek tutarları artırıldı.
Bu rehberde 2025–2027 dönemi destek modelini, 2026’daki değişiklikleri, temel ve planlı üretim desteğini, fark ödemesini, sertifikalı tohum ve fidan, organik tarım ve iyi tarım desteklerini, ÇKS şartını ve başvuru sürecini anlatıyoruz. Rakamları yalnızca Tarım ve Orman Bakanlığı’nın tarihli resmî belgelerinden aldık. Tutarları İl/İlçe Müdürlüğünüzden teyit edin.
İçindekiler
2025–2027 Destek Modeli ve Yasal Dayanağı
Yeni modelin dayanağı, Çanakkale İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün duyurusuna göre 29 Ağustos 2024’te Resmî Gazete’de yayımlanan “2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Karar”dır. Ödemelerin nasıl yapılacağını ise Bakanlığın Tebliğ No: 2024/39 sayılı uygulama tebliği belirler.
Modelin mantığı basittir. Her ürün, üretim maliyetine göre bir kategoriye yerleştirilir ve her kategorinin bir katsayısı vardır. Dekar başına ödenecek tutar, o yıl için belirlenen destek katsayı değeri ile ürünün katsayısının çarpılmasıyla bulunur. Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü’nün (BÜGEM) soru-cevap belgesine göre bitkisel üretim destekleri bu düzenlemeyle 21 başlıktan 3 ana başlığa indirildi:
- Temel destek: ÇKS’ye kayıtlı her üreticiye ödenir. Mazot maliyetinin yarısını ve gübre maliyetinin dörtte birini karşılaması hedeflenir.
- Planlı üretim desteği: Planlama kapsamındaki ürünleri kendi havzasında üretenlere temel desteğe ek olarak verilir. Böylece bu üreticilerde mazotun tamamı, gübrenin yarısı karşılanmış olur.
- Üretimi geliştirme desteği: Sertifikalı tohum ve fidan kullanımı, organik tarım, iyi tarım uygulamaları ve katı organik-organomineral gübre kullanımı için ödenir.
Aynı belgede planlama kapsamındaki 13 stratejik ürün şöyle sayılır: buğday, arpa, dane mısır, mercimek, nohut, kuru fasulye, aspir, kanola, kütlü pamuk, soya, yağlık ayçiçeği, patates ve kuru soğan. Yem bitkileri de planlı üretim desteği kapsamındadır. Toprak analizi, fındık alan bazlı gelir ve küçük aile işletmesi destekleri gibi bazı eski kalemler ise yeni modelle kaldırıldı.
2026’da Neler Değişti?
Tebliğ değişikliği (30 Aralık 2025)
Uygulama tebliği, 30 Aralık 2025 tarihli ve 33123 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tebliğ No: 2025/42 ile değiştirildi. Bakanlık Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü’nün 7 Ocak 2026 tarihli duyurusuna göre bu değişiklikle biyolojik ve biyoteknik mücadele desteği de katsayı sistemine geçirildi. BÜGEM’in 2026 birim fiyat listesinde ise 2026’ya özgü şu düzenlemeler yer alıyor:
- Ayçiçeği (yağlık), mısır ve soya için ayrı bir yerli sertifikalı tohum kullanım desteği kalemi açıldı. Patateste bu destek, sertifikalı tohum kullanım desteğine ilave olarak ödeniyor.
- KOBÜKS’e kayıtlı genç ve kadın çiftçilere 3 katsayısı üzerinden ek temel destek öngörüldü.
- İkinci ürün soya üretimine de temel destek ödeniyor.
- Organik tarım yapan ve birinci derece tarımsal amaçlı örgüte üye olan çiftçilere, ilgili katsayının yüzde 25’i kadar ilave organik tarım desteği veriliyor.
Destek katsayı değerinin artırılması (8 Eylül 2026)
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 8 Eylül 2026 tarihli duyurusuna göre, 2025-2027 bitkisel üretim desteklerine ilişkin Kararda değişiklik yapan yeni Karar Resmî Gazete’de yayımlandı. Bu kararla 2026 üretim yılı destek katsayı değeri dekar başına 310 TL’den 367 TL’ye çıkarıldı. Bakanlık, bu tutarın 2025’teki 244 TL’ye göre yüzde 50,4 artış anlamına geldiğini belirtiyor. 2027 üretim yılı için katsayı değeri dekar başına 442 TL olarak belirlendi.
BÜGEM’in 2026 birim fiyat listesindeki tutarlar 310 TL esas alınarak hesaplanmıştı. Bu yüzden aşağıda listedeki katsayıları ve tutarları, Bakanlığın 8 Eylül 2026’da açıkladığı güncel toplamlarla birlikte veriyoruz.
Temel Destek ve Planlı Üretim Desteği
Ürün kategorileri ve katsayılar
BÜGEM’in “2026 Üretim Yılı Bitkisel Üretim Destekleme Birim Fiyatları” listesine göre temel destek kategorileri şunlardır. Parantez içindeki tutarlar listedeki, yani 310 TL esasıyla hesaplanmış değerlerdir:
- 1. kategori (katsayı 1): Aspir, mercimek, nohut, patates, kuru soğan, birinci grup yem bitkileri ve diğer ürünler (310,00 TL/da).
- 2. kategori (katsayı 1,3): Arpa, buğday, dane mısır, ikinci grup yem bitkileri (403,00 TL/da).
- 3. kategori (katsayı 1,5): Yağlık ayçiçeği, fındık, kanola, kuru fasulye, soya, çay (465,00 TL/da).
- 4. kategori (katsayı 2,25): Çeltik, kütlü pamuk (697,50 TL/da).
- Nadas (katsayı 0,3): 93,00 TL/da.
Planlı üretim desteğinde de aynı katsayılar kullanılır. Ancak bu desteği yalnızca planlama kapsamındaki ürünler alır. Fındık, çay ve çeltik bu listede yer almaz. Kütlü pamukta planlı üretim desteği için yurt içinde üretilip sertifikalandırılmış tohum kullanılması şartı vardır. Süt havzası illerinde (Amasya, Bingöl, Bitlis, Çorum, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Muş, Tokat, Tunceli) yem bitkisi üretenlere, ürünün kategori katsayısının yüzde 50’si kadar ek planlı üretim desteği ödenir.
Güncel toplam tutarlar (8 Eylül 2026 duyurusu)
Bakanlığın açıkladığı 2026 üretim yılı temel ve planlı üretim desteği toplamları, artış sonrasında dekar başına şöyledir:
- Buğday, arpa, mısır: 806 TL’den 954 TL‘ye,
- Ayçiçeği, fasulye, soya, kanola: 930 TL’den 1.101 TL‘ye,
- Pamuk: 1.395 TL’den 1.652 TL‘ye,
- Patates, soğan, aspir: 620 TL’den 734 TL‘ye,
- Mercimek ve nohut: 734 TL.
Yeraltı suyu kısıtı desteği
Bakanlıkça yeraltı suyunun yetersiz olduğu tespit edilen havzalardaki sulu arazilerde, suyu daha az tüketen ürünleri yetiştirenlere ilave destek verilir. 2026 listesinde katsayılar aspir, fiğ, mercimek, nohut ve yem bezelyesi için 0,8 (248,00 TL/da), arpa ve buğday için 1,4 (434,00 TL/da), yağlık ayçiçeği için 1,2 (372,00 TL/da) olarak yer alıyor. Aynı havzalarda dane mısır ve patates ekilişlerine temel, planlı üretim ve üretimi geliştirme desteği ödenmez.
Fark Ödemesi (Prim) Desteği
Fark ödemesi, alana göre değil, üretilip satılan ürün miktarına göre yapılan bir destektir. BÜGEM’in yeni destek modeline ilişkin soru-cevap belgesine göre fark ödemesi yeni dönemde de sürüyor. Ancak kapsamdaki ürünler ve kilogram başına tutarlar her yıl Tarım ve Orman Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından birlikte belirleniyor. Öncelik, arz açığı bulunan ya da planlama kapsamındaki ürünlerde. Belirleme yapılırken üretim maliyetleri ile iç ve dış piyasa fiyatları dikkate alınıyor ve ödeme üretim dönemi sonunda yapılabiliyor.
BÜGEM’in 2026 birim fiyat listesinde fark ödemesi kalemi yer almıyor ve 2026 üretim yılı için ürün ile tutarları belirten resmî bir belgeye ulaşamadık. Bu nedenle tutar vermiyoruz. Satışınızı gösteren fatura ve müstahsil makbuzu gibi belgeleri saklayın ve güncel kapsamı İl/İlçe Müdürlüğünüzden öğrenin.
Üretimi Geliştirme Destekleri
Bu bölümdeki tutarlar BÜGEM’in 2026 listesinden alınmıştır ve 310 TL katsayı değeri esasıyla hesaplanmıştır. Eylül 2026 artışının bu kalemlere yansıyan tutarlarını müdürlüğünüzden teyit edin.
Sertifikalı tohum kullanım desteği
- Arpa, buğday, çavdar, çeltik, kuru fasulye, tritikale, yulaf: katsayı 0,56 (173,60 TL/da)
- Aspir, kanola, susam: katsayı 0,2 (62,00 TL/da)
- Korunga, soya, yer fıstığı, yonca: katsayı 0,6 (186,00 TL/da)
- Fiğ, mercimek, nohut, yem bezelyesi: katsayı 0,4 (124,00 TL/da)
- Patates: katsayı 2,2 (682,00 TL/da)
Yerli (yurt içi) sertifikalı tohum kullanım desteği
2026 listesine göre yağlık ayçiçeği, mısır ve soyada yerli sertifikalı tohum kullananlara katsayı 0,6 (186,00 TL/da), patateste ise sertifikalı tohum desteğine ilave olarak katsayı 1 (310,00 TL/da) ödenir. BÜGEM’in soru-cevap belgesine göre bu destek, yurt içinde ıslah edilip tescil edilen çeşitlere ve izin verilen havzalarda uygulanır. Yurt dışından ithal edilen tohumluklara sertifikalı tohum ve fidan kullanım desteği ödenmez.
Sertifikalı ve standart fidan desteği
Elma, armut, ayva, kiraz, vişne, kayısı, şeftali, nektarin, erik, badem, ceviz, fındık, kestane, incir, dut, kivi, Trabzon hurması, pikan cevizi, turunçgiller, asma ve zeytin gibi listede sayılan türlerle kurulan yeni bahçelerde standart fidan için katsayı 2 (620,00 TL/da), sertifikalı fidan için katsayı 5 (1.550,00 TL/da) uygulanır. Bahçenin ilgili üretim yılında, Bakanlıkça belirlenen dikim normlarına uygun ve tek tür olarak kurulmuş olması gerekir.
Organik tarım ve iyi tarım uygulamaları
Organik tarımda bireysel sertifikada birinci grup ürünler için katsayı 1,2 (372,00 TL/da), ikinci grup için 0,6 (186,00 TL/da), üçüncü grup için 0,4 (124,00 TL/da) uygulanır. Grup sertifikasında bu katsayılar yarıya iner. Organik arılı kovan için katsayı 0,3’tür (93,00 TL).
İyi tarım uygulamalarında birinci grupta örtüaltı veya kapalı ortamda bireysel sertifika için katsayı 1,7 (527,00 TL/da), açıkta üretim için 0,7 (217,00 TL/da) uygulanır. İkinci grupta 0,6 (186,00 TL/da), üçüncü grupta 0,4 (124,00 TL/da) bireysel katsayılardır. Grup sertifikasında tutarlar yarıya iner.
Katı organik-organomineral gübre desteği
İlgili üretim yılında katı organik veya organomineral gübre kullanan çiftçilere katsayı 0,32 (99,20 TL/da) üzerinden destek ödenir.
Biyolojik ve biyoteknik mücadele desteği (kısaca)
Bakanlığın 7 Ocak 2026 tarihli duyurusuna göre bu destek de katsayıya bağlandı. Örtüaltı paketinin katsayısı 15, açık alan paketinin katsayısı 5’tir. Duyuruda 310 TL esasıyla örtüaltı için 4.650 TL/da, açık alan için 1.550 TL/da hesaplanmıştır. Zeytinde biyoteknik mücadele için asgari alan 40 dekardan 20 dekara indirildi. Elma, armut ve ayvada Akdeniz meyvesineğine karşı biyoteknik mücadele kapsama alındı, bağda unlubitine karşı biyoteknik mücadele desteği başlatıldı. Ayrıntılar için sitemizdeki biyolojik mücadele rehberine bakabilirsiniz.
ÇKS Kaydı, Başvuru ve Ödeme Takvimi
ÇKS kaydı temel şarttır
Bitkisel üretim desteklerinin tamamı Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) kaydına bağlıdır. Artvin İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün 2026 duyurusuna göre 2027 üretim yılı ÇKS başvuruları 1 Eylül 2026’da başladı ve 31 Aralık 2026 mesai bitiminde sona erecek. ÇKS kaydı destekler için olduğu kadar hibe, tarım sigortası ve Hazine faiz destekli krediler için de gereklidir.
Kaydını yenileyecek ve arazi bilgilerinde değişiklik olmayan üreticiler e-Devlet Kapısı’ndaki “Çiftçi Kayıt Sistemi Kayıt Yenileme Başvurusu” hizmetini kullanabilir. İlk kez kayıt yaptıracak ya da arazi bilgileri değişen üreticiler ise arazinin bulunduğu yerdeki İl/İlçe Müdürlüğüne başvurmalıdır.
Hangi destek için ayrıca başvuru gerekir?
- Ayrıca başvuru gerekmez: BÜGEM’e göre ÇKS’ye kayıtlı çiftçiler temel destek, planlı üretim desteği ve katı organik-organomineral gübre desteği için başvurmuş sayılır.
- Başvuru gerekir: Sertifikalı tohum, sertifikalı/standart fidan, organik tarım ve iyi tarım destekleri için ÇKS ve/veya ÖKS/KOBÜKS kaydı bulunan çiftçilerin İl/İlçe Müdürlüğüne şahsen ya da yasal temsilcisi aracılığıyla başvurması gerekir.
Destek almak istemeyen ÇKS’li çiftçilerin bunu askı süresi bitmeden müdürlüğe yazılı olarak bildirmesi gerekir.
Ödemeler ve takibi
Destekler, üretim yılını izleyen yıl içinde, saha kontrolleri tamamlandıktan sonra ödenir. BÜGEM belgesinde 2025 üretim yılı için temel desteğin 2026’nın ilk çeyreğinde, planlı üretim desteğinin ikinci çeyreğinde, üretimi geliştirme desteklerinin ise ilk dokuz ayında ödenmesi öngörülmüştür. Ödeme günleri Bakanlık tarafından ayrıca duyurulur.
e-Devlet’te Tarım ve Orman Bakanlığı başlığı altında ÇKS belgesi sorgulama, kayıt yenileme ve ürün değişikliği hizmetleri bulunur. Kaydınızı ve ürün beyanınızı buradan kontrol edin. Askı listelerinde adınızı, alanınızı ve ürününüzü inceleyin, hata varsa askı süresi içinde itiraz edin. Ödeme durumunu İl/İlçe Müdürlüğünüzden ya da Tarım İletişim Merkezi’nden (180) öğrenebilirsiniz.
Destekten Yararlanamama Halleri
BÜGEM’in yeni destek modeline ilişkin soru-cevap belgesinde sayılan başlıca durumlar şunlardır:
- Kamu kurum ve kuruluşları ile belediyelerin kurduğu, ortak olduğu ya da belediyelere bağlı şirketler,
- Toplam arazisi açıkta üretimde 1 dekarın, örtüaltı veya kapalı ortamda 0,5 dekarın altında kalan çiftçiler,
- Münavebe (ekim nöbeti) kurallarına uymayan çiftçiler,
- Ara ziraatı yapıldığı tespit edilen arazilerdeki ara ürünler,
- Boş bırakılan araziler ile art arda iki ya da daha fazla yıl nadasa bırakılan araziler,
- Yem bitkisi ekilişini daneye bırakanlar (planlı üretim desteği ödenmez),
- Kütlü pamukta yurt içinde sertifikalandırılmış tohum kullanmayanlar (organik tarım desteği hariç),
- Yeraltı suyu kısıtı olan havzalarda dane mısır ve patates ekenler.
Aynı arazide birden fazla ürün yetiştirildiğinde temel destek genel olarak yalnızca bir üretim için ödenir. 2026 listesine göre ikinci ürün soya bu kuralın istisnasıdır. Beyanlar uzaktan algılama, insansız hava aracı veya yerinde tespitle kontrol edilir.
Sık Sorulan Sorular
2026 temel desteği dekar başına ne kadar?
Tutar ürünün kategorisine göre değişir. Bakanlığın 8 Eylül 2026 duyurusuna göre 2026 üretim yılı destek katsayı değeri 367 TL/da’dır ve ürününüzün katsayısıyla çarpılır. Bakanlığın açıkladığı temel ve planlı üretim desteği toplamları buğday, arpa ve mısırda 954 TL/da, pamukta 1.652 TL/da’dır. Kesin tutarınızı İl/İlçe Müdürlüğünüzden öğrenin.
Temel destek için ayrıca dilekçe vermem gerekir mi?
Hayır. ÇKS’ye kayıtlı ve ürün beyanı doğru olan çiftçiler temel destek, planlı üretim desteği ve katı organik-organomineral gübre desteği için başvurmuş sayılır. Sertifikalı tohum, fidan, organik tarım ve iyi tarım destekleri içinse müdürlüğe ayrıca başvurmanız gerekir.
2027 desteklerinden yararlanmak için ne yapmalıyım?
2027 üretim yılı ÇKS kaydınızı 31 Aralık 2026 mesai bitimine kadar yenileyin. Arazi bilgileriniz değişmediyse bunu e-Devlet’ten yapabilirsiniz, değiştiyse İl/İlçe Müdürlüğüne gidin. Bakanlık, 2027 üretim yılı için destek katsayı değerini dekar başına 442 TL olarak açıkladı.
İlgili Rehberler
- Kadın Çiftçi Destekleri 2026: İlave Destek, Yüzde 60 Hibe ve Kooperatifler
- Genç Çiftçi Destekleri: Hibe Programları, Koşullar ve İpuçları
- Hayvancılık Destekleri 2026: Buzağı, Anaç Hayvan, Arıcılık ve Diğerleri
Kaynaklar
- T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü – 2026 Üretim Yılı Bitkisel Üretim Destekleme Birim Fiyatları
- T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü – Sorularla Yeni Destek Modeli
- T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı – Bitkisel ve Hayvansal Üretimde Destek Tutarları Artırıldı (8 Eylül 2026)
- T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü – Biyolojik ve Biyoteknik Mücadele Desteğine İlişkin Tebliğ Değişikliği (7 Ocak 2026)
- Çanakkale İl Tarım ve Orman Müdürlüğü – 2025-2027 Tarımsal Destekleme Programı Açıklaması
- Batman İl Tarım ve Orman Müdürlüğü – Bitkisel Üretim Yeni Destekleme Modeli Açıklandı
- Artvin İl Tarım ve Orman Müdürlüğü – 2027 Üretim Yılı ÇKS Başvuruları Duyurusu (2026)
- e-Devlet Kapısı – Tarım ve Orman Bakanlığı Hizmetleri
Kapak fotoğrafı: Suşehri’nin Solak köyünde buğday hasadı, Sivas. Fotoğraf: Maurice Flesier, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır. Bölgenize ve işletmenize özel öneriler için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünüze başvurunuz.
