Bir ürünün raflarda “organik” adıyla satılabilmesi için üreticinin bunu söylemesi yetmez. Ürünün, Tarım ve Orman Bakanlığınca yetkilendirilmiş bir kontrol ve sertifikasyon kuruluşunun denetiminden geçmesi, sertifikalandırılması ve organik logoyla etiketlenmesi gerekir. Bu sistem tüketiciye güvence verirken üreticiye de daha yüksek fiyat, ihracat imkânı ve devlet desteği kapısını açar.
Bu rehberde organik sertifikanın nasıl alındığını adım adım anlatıyoruz: kontrol ve sertifikasyon kuruluşu seçimi, sözleşme, geçiş süreci, denetimler, Organik Tarım Bilgi Sistemi (OTBİS), sertifika türleri, grup sertifikasyonu, etiket ve logo kuralları ile 2026 üretim yılı organik tarım desteği. Organik tarımın genel ilkeleri, girdileri ve pazarlaması için sitemizdeki organik tarım rehberine bakabilirsiniz.
Organik Sertifikasyonun Yasal Çerçevesi ve Taraflar
Türkiye’de organik üretim, 2004 yılında çıkarılan 5262 sayılı Organik Tarım Kanunu ve buna dayanan Organik Tarımın Esasları ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik ile düzenlenir. Sistemde dört ana taraf vardır:
Tarım ve Orman Bakanlığı: Kayıt sistemini tutar, kontrol ve sertifikasyon kuruluşlarını yetkilendirir ve denetler, su ürünlerinde üretim izni verir.
Kontrol ve sertifikasyon kuruluşları (KSK): Bakanlığın “yetkilendirilmiş kuruluş” olarak adlandırdığı bu özel kuruluşlar, sözleşme yaptıkları üreticileri denetler, kod numarası verir ve sertifika düzenler.
Müteşebbis: Organik üretim, hazırlama, depolama veya pazarlama yapan gerçek ya da tüzel kişidir. Tek başına veya bir üretici grubu içinde faaliyet gösterebilir.
İl ve ilçe müdürlükleri: İllerdeki organik tarım birimleri denetim yapar, verileri OTBİS’e işler ve tüketici şikâyetlerini alır.
Bakanlığın Yürütme-İzleme sayfasında belirtildiği üzere, yedi üyeli Organik Tarım Komitesi yetkilendirilmiş kuruluşlara çalışma izni verme, izni uzatma, askıya alma veya iptal etme; kontrolör ve sertifikerlerin yetkisini kaldırma ve müteşebbislere idari yaptırım uygulama konularında karar alır.
Yetkili Kontrol ve Sertifikasyon Kuruluşları
Organik sertifika yalnızca Bakanlığın yetki verdiği kuruluşlardan alınabilir. Bakanlığın “Yetkili Kuruluşlar (KSK)” sayfasında her kuruluş TR-OT ile başlayan bir kodla listelenir. Ekim 2026’da incelediğimiz listede kuruluşlardan birinin yetkisinin 4 Mart 2026 itibarıyla iptal edildiği açıkça not edilmişti. Liste ayrıca daha önce yetkisi kaldırılmış bazı kuruluşları da gösterir.
Bu bilgi, sertifika almadan önce yapılması gereken en önemli kontrolün altını çiziyor: Sözleşme yapacağınız kuruluşun yetkisinin güncel olup olmadığını Bakanlığın listesinden doğrulayın. Yetkisi iptal edilmiş bir kuruluştan alınan sertifika, ürününüzün organik olarak satılmasında ve destek başvurusunda sorun çıkarabilir. Bakanlığın Organik Tarım sayfasında ayrıca kuruluşların müteşebbis listelerinin yayımlandığı internet adresleri de duyurulmaktadır.
Kuruluş seçerken nelere bakmalı?
Kuruluşun yetki kapsamının sizin faaliyetinizi (bitkisel üretim, hayvancılık, arıcılık, işleme, doğadan toplama vb.) içerip içermediği,
Ürününüzü ihraç edecekseniz alıcının istediği standartlarda da denetim yapıp yapamadığı,
Denetim ve sertifika ücretlerinin, analiz masraflarının ve ödeme koşullarının sözleşmede açıkça yazılı olup olmadığı,
Bölgenizde kontrolörü bulunup bulunmadığı ve denetim planlamasındaki esnekliği.
Adım Adım Sertifika Alma Süreci
Pazarda organik sebze ve meyveler Fotoğraf: FranHogan, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Bakanlığın organik tarım genel bilgiler sayfası ve Bakanlığa bağlı Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsünün organik elma yetiştiriciliği yayınına göre süreç şu sırayla ilerler:
1. Kayıt: Faaliyetinize uygun Bakanlık kayıt sistemine kaydolun. Bitkisel üretimde bu genellikle Çiftçi Kayıt Sistemi‘dir. Gıda veya yem işleyecekseniz ilgili kayıt ve onay belgeleri de gerekir.
2. KSK’ya başvuru: Üretime başlamadan önce yetkili bir kuruluşa kimlik belgeleri ve arazinin konum bilgileriyle başvurun.
3. Sözleşme: Kuruluşla organik tarım kontrol ve sertifikasyon sözleşmesi imzalayın. Kuruluş, sözleşmeyi Bakanlığın bilgi sistemine kaydeder. Enstitü yayınında, mevcut yönetmeliğe göre bunun 45 gün içinde yapılması gerektiği belirtilmektedir.
4. Kod numarası: Kuruluş, Bakanlığın kodlama sistemine göre size bir müteşebbis kod numarası verir.
5. Geçiş süreci ve kayıt tutma: Arazinizin geçmişi değerlendirilir, geçiş süreci başlar. Tüm üretim aşamalarını izlenebilir şekilde kayda geçirin.
6. Denetim: Kontrolör işletmeyi en az yılda bir kez, haberli veya habersiz denetler; sonuçları yazılı olarak size bildirir.
7. Sertifika: Denetim sonucu uygun bulunursa müteşebbis sertifikası ve ürün sertifikası düzenlenir.
Ormanlardan veya doğal alanlardan bitki toplayacaksanız hasattan önce arazinin sahibi ya da sorumlu kurumdan yazılı izin almanız gerekir. Su ürünleri yetiştiriciliği için Bakanlık izni, kamu arazisindeki üretim için de ilgili kurumun yazılı izni istenir.
Geçiş (Dönüşüm) Süreci Ne Kadar Sürer?
Konvansiyonel üretimden organiğe geçerken toprağın ve bitkinin eski uygulamalardan arınması için belirli bir süre beklenir. Bu döneme geçiş süreci denir. Bakanlığın yayımladığı yatırımcı rehberlerinde ve araştırma enstitüsü yayınlarında belirtilen genel kurallar şunlardır:
Tek yıllık bitkiler: Ekim tarihinden itibaren en az iki yıl.
Çok yıllık bitkiler (yem bitkileri hariç): İlk organik ürün hasadından önce üç yıl. Bu süre hasat tarihine göre hesaplanır.
Kısaltma ve uzatma: Kontrol ve sertifikasyon kuruluşu; arazinin geçmişini, önceki uygulamaları, bölgenin durumunu, riskleri ve üreticinin kayıtlarını değerlendirerek geçiş süresini kısaltabilir veya uzatabilir. Enstitü yayınına göre mevcut yönetmelik kapsamında bu süre 24 aydan kısa olamaz.
Geçiş sürecindeki ürünler organik olarak satılamaz; etikette “geçiş sürecinde” olduğu belirtilir. OTBİS’te parseller geçiş yılına göre (“geçiş-2”, “geçiş-3” gibi) ya da “organik” durumuyla izlenir. Organik tarım desteği açısından bu durum önemlidir: Bakanlığın Organik Tarım Desteği sayfasına göre destekten yararlanabilmek için parselin geçiş-2, geçiş-3 veya organik durumda olması gerekir. Bu şart, geçişin ilk yılındaki parsellerin destek kapsamına girmediği anlamına gelir.
Paralel üretim
Arazinizin tamamını organiğe geçirmiyorsanız organik ve konvansiyonel araziyi, ürünleri ve üretim birimlerini birbirinden ayırmanız ve bu ayrımı kayıtlarla belgelemeniz gerekir. Ürünler ayrı depolanmalı ya da karışmayı önleyecek önlemler alınmalıdır.
OTBİS: Organik Tarım Bilgi Sistemi
Bakanlığa bağlı Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğünün açıklamasına göre OTBİS, organik tarım faaliyetlerinin kayıt altına alınıp izlenmesi için 2005 yılında kurulmuş, daha sonra yenilenerek Tarım Bilgi Sistemi’ne entegre edilmiştir. Sistem MERNİS ve vergi kayıtlarıyla, ayrıca ÇKS ve hayvan kayıt sistemleriyle bağlantılı çalışır. OTBİS’te şunlar tutulur:
Yetkilendirilmiş kuruluşların kontrol ve sertifikasyon faaliyetleri,
Müteşebbislerin bitkisel ve hayvansal üretim bilgileri,
Eğitim, denetim ve yaptırım kayıtları,
Organik tarım desteği işlemleri ve istatistikler.
Üretici olarak OTBİS’e doğrudan veri girmeseniz de buradaki kayıtlarınızın eksiksiz olması sizin sorumluluğunuzdadır. Bakanlığın destek sayfasında açıkça belirtildiği gibi, ürün sertifikanızın OTBİS’e işlenmemiş olması veya parsel bilgilerinizin eksik olması destek ödemesini engelleyebilir. Sertifikanızı aldıktan sonra kuruluşunuzdan OTBİS kaydının tamamlandığını teyit edin.
Grup Sertifikasyonu
Küçük üreticiler için en büyük engel sertifikasyon maliyetidir. Yönetmelik bu nedenle üreticilerin bir grup hâlinde sertifika almasına imkân tanır. Bakanlığın açıklamasına göre grup içindeki her üretici yine kuruluşla ayrı sözleşme imzalar ve her birine ayrı kod numarası verilir. Grup sertifikasyonu maliyeti paylaştırır, ancak gruptaki bir üreticinin kurallara uymaması bütün grubu etkileyebilir; bu nedenle grup içi kontrol ve kayıt düzeni ciddiyetle kurulmalıdır.
Destek açısından da fark vardır: 2026 üretim yılı birim fiyatlarında grup sertifikasıyla üretilen ürünler için ödenen tutar, bireysel sertifikanın yarısı olarak belirlenmiştir (ayrıntılar aşağıda).
Etiket ve Organik Logo Kuralları
Tarım ve Orman Bakanlığı önerilerine göre organik logo, ürünün insan ve çevre sağlığını koruyan yöntemlerle üretildiğinin güvencesidir. Organik ürün etiketinde bulunması gereken başlıca bilgiler şunlardır:
Ürünün adı ve sertifikasyon durumu (organik ya da geçiş sürecinde),
Organik ürün logosu,
Kontrol ve sertifikasyon kuruluşunun adı, kod numarası, logosu ve sertifika numarası,
Hasat yılı, üretim yeri ve tarihleri, sorumlu kişi veya firma,
İçindekiler; ithal ürünlerde Türkçe etiket bilgisi.
Bakanlık, “yüzde 100 doğal”, “hormonsuz”, “otantik” veya “köy ürünü” gibi ifadelerin organik anlamına gelmediğini ve bir güvence oluşturmadığını vurgular. Buna karşılık Bakanlığa göre “organik”, “ekolojik” ve “biyolojik” terimleri eş anlamlıdır; yani “ekolojik” veya “biyolojik” ibaresi taşıyan bir ürünün de sertifikalı olması ve etiketinde kuruluş bilgilerini taşıması beklenir. Organik olduğu iddia edilen bir üründe sorun gördüğünüzde etiket bilgisi ve sertifika numarasıyla Alo 174 Gıda Hattı’na ve en yakın il veya ilçe müdürlüğüne bildirimde bulunabilirsiniz.
Organik Tarım Desteği 2026
Organik tarım desteği, 2025–2027 yıllarını kapsayan 2024/39 sayılı Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler Tebliği çerçevesinde ödenir. Bakanlığın yayımladığı 2026 üretim yılı bitkisel üretim destekleme birim fiyatlarına göre organik tarım desteği tutarları şöyledir:
Birinci grup ürünler: Bireysel sertifikada 372 TL/da, grup sertifikasında 186 TL/da,
İkinci grup ürünler: Bireysel 186 TL/da, grup 93 TL/da,
Üçüncü grup ürünler: Bireysel 124 TL/da, grup 62 TL/da,
Organik arılı kovan: Kovan başına 93 TL.
Aynı belgeye göre birinci derece tarımsal örgüt üyesi olan organik üreticilere, ilgili destek katsayısının yüzde 25’i kadar ilave organik tarım desteği ödenir. Bu tutarlar destek katsayısının 310 TL olduğu döneme göre ilan edilmiştir; Bakanlık 8 Eylül 2026’da 2026 katsayısını 367 TL’ye yükselttiğinden ödemeye esas güncel tutarı müdürlüğünüzden teyit edin. Hangi ürünün hangi gruba girdiği tebliğde belirtildiğinden, ürününüzün grubunu il veya ilçe müdürlüğünden öğrenin.
Başvuru nasıl yapılır?
Destek, üretimin yapıldığı yılın ertesinde başvuruyla ödenir. Örneğin Düzce İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, 2025 üretim yılında organik veya iyi tarım uygulamalarıyla üretim yapıp ürününü sertifikalandıran üreticilerin başvurularını 27 Şubat 2026’ya kadar aldığını duyurmuştu. Bakanlığın destek sayfasında sayılan temel şartlar şunlardır:
Ürünün ilgili üretim yılında hasat edilmiş ve ürün sertifikasının düzenlenmiş olması,
Parsellerin o yıl için hem OTBİS’te hem ÇKS’de kayıtlı ve geçiş-2, geçiş-3 ya da organik durumda olması,
Üretimin yetkili kuruluşça denetlenmiş ve yönetmeliğe uygun bulunmuş olması,
Ürün sertifikasının OTBİS’e kaydedilmiş olması,
Başvuru dilekçesinin, üreticinin ÇKS’de kayıtlı olduğu il veya ilçe müdürlüğüne süresi içinde verilmesi.
2026 üretim yılı desteği için başvuru tarihleri 2027’de duyurulacaktır; takvimi il veya ilçe müdürlüğünüzden ve e-Devlet duyurularından takip edin.
Güncel tablo: 2025’te Türkiye’de organik üretim
Bakanlığın 1 Haziran 2026’da yayımladığı Organik Tarım 2025 istatistiklerine göre 2025 yılında Türkiye’de yaklaşık 37 bin çiftçi organik tarım yaptı. Organik alan 165.781 hektar olup 2024’e göre yüzde 6,3 azaldı. Geçiş sürecindeki alan ise yüzde 6,7 artarak 68.902 hektara çıktı. Böylece geçiş dahil toplam alan yaklaşık 235 bin hektar oldu. Geçiş sürecindeki alanların artması, önümüzdeki yıllarda sertifikalı organik alana yeni katılımlar olacağını gösteriyor. Aynı bültene göre 2025’te organik arıcılık yapan üretici sayısı 366, organik kovan sayısı 65.671 oldu.
Bakanlık ayrıca organik tarımda uygulanacak idari para cezalarının 2026 yılı tutarlarını ve kuruluşlara yönelik döner sermaye birim fiyatlarını her yıl Organik Tarım sayfasında yayımlıyor. Kurallara uymamanın yaptırımları her yıl güncellendiğinden, güncel tutarlar için bu sayfayı kontrol etmek yararlı olur.
Sık Sorulan Sorular
Arazimde yıllardır kimyasal kullanmıyorum, geçiş süresi olmadan sertifika alabilir miyim?
Kontrol ve sertifikasyon kuruluşu, arazinin geçmişini ve kayıtlarını değerlendirerek geçiş süresini kısaltabilir. Ancak araştırma enstitüsü yayınında belirtildiği üzere mevcut yönetmeliğe göre bu süre 24 aydan kısa olamaz. Arazinin geçmişini belgeleyebilmeniz bu değerlendirmede belirleyicidir.
Sertifikamı aldığım kuruluşun yetkisi iptal edilirse ne olur?
Bakanlığın yetkili kuruluşlar listesinde yetkisi iptal edilen kuruluşlar tarihiyle belirtilir. Böyle bir durumda üretiminizin kesintiye uğramaması ve destek haklarınızı kaybetmemeniz için yetkisi devam eden başka bir kuruluşla sözleşme yapmanız gerekir. Geçiş için izlenecek yolu il veya ilçe müdürlüğünüzün organik tarım biriminden öğrenin.
Geçiş sürecindeki ürünüm için organik tarım desteği alabilir miyim?
Geçişin ilk yılında alamazsınız. Bakanlığın destek şartlarına göre parselin OTBİS’te geçiş-2, geçiş-3 veya organik durumda olması ve o yıl için ürün sertifikasının düzenlenmiş olması gerekir.
