Dünya gıda fiyatları eylülde yeniden yükseldi. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) 2 Ekim 2026’da yayımladığı verilere göre FAO Gıda Fiyat Endeksi eylül ayında ortalama 136,0 puan oldu. Endeks ağustosa göre 2 puan (yüzde 1,5), bir yıl öncesine göre ise 7,4 puan (yüzde 5,8) arttı. Endeks, Mart 2022’deki zirvesinin yine de yüzde 15,1 altında bulunuyor.
Eylüldeki artışı tahıl, bitkisel yağ ve şeker fiyatları sürükledi; et fiyatları geriledi, süt ürünleri ise yatay seyretti.
Tahıllar: Alt endeks 122,8 puana çıkarak aylık yüzde 5,1, yıllık yüzde 17,2 arttı. Buğday fiyatları Karadeniz’deki lojistik sorunlar ve Kuzey Amerika’daki kuru hava nedeniyle yüzde 6,3 yükselerek Ağustos 2023’ten bu yana en yüksek düzeye ulaştı. Mısır fiyatları ABD’de düşen verim beklentisi, Brezilya’nın azalan ihracat arzı ve Karadeniz’deki aksaklıklarla yüzde 5,6 artarak üç yılın zirvesini gördü. Arpa yüzde 3,9, sorgum yüzde 13,7 yükseldi; FAO pirinç endeksi yüzde 1,4 arttı.
Bitkisel yağlar: Endeks yüzde 0,9 artışla 198,6 puan oldu ve bir yıl öncesinin yüzde 18,3 üzerine çıktı. Palm yağı güçlü ithalat talebi ve Güneydoğu Asya’daki kurak hava nedeniyle dördüncü ay üst üste yükseldi. Ayçiçek yağı fiyatları ise Karadeniz’de bol arz beklentisiyle üçüncü kez geriledi.
Şeker: Endeks yüzde 6,1 artışla 114,0 puana yükselerek üst üste üçüncü aylık artışını kaydetti ve Nisan 2025’ten bu yana en yüksek seviyeye çıktı. AB’de daha küçük şeker pancarı rekoltesi, Tayland’da düşük üretim beklentisi, Hindistan’daki kuraklık ve Brezilya’da yağışların hasadı aksatması etkili oldu.
Et: Endeks yüzde 1,1 düşüşle 127,9 puana indi. Kanatlı ve domuz eti fiyatları bol arz ve AB’nin 3 Eylül’de yürürlüğe giren yeni antimikrobiyal ithalat kuralları sonrasında zayıflayan talep nedeniyle geriledi.
Süt ürünleri: Endeks yüzde 0,1 azalışla 119,1 puan oldu; peynir fiyatları düşerken süt tozu fiyatları Asya talebiyle yükseldi.
Türkiye için ne anlama geliyor?
Buğday ve mısırdaki yükseliş, Türkiye’de hem hububat üreticisinin satış fiyatlarını hem de hayvancılık işletmelerinin yem maliyetini etkileyebilecek bir gelişme. Ayçiçek yağında Karadeniz kaynaklı arzın bol olması beklentisi, yağlık ayçiçeği üreticileri ve kırma sanayisi açısından fiyatların baskı altında kalabileceğine işaret ediyor. Şeker fiyatlarındaki artış ise dünya piyasasında pancar ve şeker arzının daraldığını gösteriyor.
Uluslararası fiyatlar yurt içine kur, ithalat rejimi ve yerel rekolte gibi etkenlerle farklı oranlarda yansıdığından, endeksteki değişim doğrudan yurt içi fiyat değişimi anlamına gelmiyor. Yine de tahıl ve yem hammaddelerindeki bu hareket, üreticilerin girdi alımı ve ürün satışı zamanlamasında dikkate alabileceği bir gösterge. FAO’nun bir sonraki endeks açıklaması 6 Kasım 2026’da yapılacak. Yurt içi resmî alım fiyatları için 2026 fiyat ve destek tutarları sayfamıza bakabilirsiniz.
