Hattat Traktör: Çerkezköy Üretimi, Valtra Geçmişi ve Model Serileri

Hattat Traktör, Tekirdağ’ın Çerkezköy ilçesinde üretim yapan, yerli sermayeli bir traktör markasıdır. Marka, hidrolik pompa ve aks gibi tarım makinesi parçaları üreten bir sanayi grubunun içinden doğmuştur. Bu nedenle traktörlerin şanzıman, aks ve hidrolik gibi ana bileşenlerinin önemli bir kısmı grup bünyesinde üretilmektedir. Marka bir dönem Finlandiya kökenli Valtra ile de iş birliği yapmıştır.

Bu sayfada markanın kökenini ve sahiplik yapısını, Çerkezköy’deki üretimi, Valtra ile yapılan anlaşmaları, model serilerini, genel teknik özellikleri ve satış sonrası hizmetleri bulacaksınız. Sayfanın sonunda, hangi markayı alırsanız alın işinize yarayacak tarafsız bir kontrol listesi de var. Bilgiler markanın resmî sitesinden, Otomotiv Sanayii Derneği’nin (OSD) üye tanıtım sayfasından ve resmî kurum yayınlarından derlenmiştir.

İçindekiler

Markanın Kökeni ve Sahipliği
Türkiye’deki Geçmişi ve Üretimi
Ürün Gamı ve Model Serileri
Teknik Özellikler ve Teknolojiler
Servis, Yedek Parça ve Satış Sonrası
Alırken Nelere Dikkat Edilmeli
Sık Sorulan Sorular

Markanın Kökeni ve Sahipliği

Markanın resmî sitesine göre Hattat Traktör, 1973’ten beri otomotiv ve iş makineleri alanında faaliyet gösteren Hattat Grubu’na bağlı bir şirket olarak 1998’de kurulmuştur. Şirketin unvanı, teknik broşürlerde Hattat Traktör Sanayi ve Ticaret A.Ş. olarak geçer.

Grubun sanayi tarafında HEMA Endüstri A.Ş. yer alır. Türkiye İhracatçılar Meclisi’nin (TİM) ticaret heyeti sayfasındaki şirket tanıtımına göre HEMA, 1973’te Çerkezköy’de Hema Hidrolik Makine Sanayi ve Ticaret A.Ş. adıyla kurulmuş ve ilk olarak dişli pompa üretmiştir. Aynı tanıtımda HEMA’nın ürünleri hidrolik pompalar, valfler, direksiyon bileşenleri, akslar ve otomotiv yedek parçaları olarak sayılır. Traktörler de bu listede “kendi markası Hattat Traktör” diye geçer. Kısacası Hattat Traktör, parça üreticisi bir grubun kendi markasıyla ürettiği traktörleri temsil eder.

Grubun ana çatısı olan Hattat Holding’in faaliyet alanları traktörle sınırlı değildir. Bu sayfada yalnızca traktör ve parça üretimiyle ilgili bilgilere yer verilmiştir.

Türkiye’deki Geçmişi ve Üretimi

Çerkezköy fabrikası ve yerli üretim

Resmî siteye göre şirket 2002’de Tekirdağ Çerkezköy’de, tamamen yerli bir traktör hedefiyle üretim ve Ar-Ge çalışmalarına başlamış; Hattat markalı ilk traktörün seri üretimine ise 2007’de geçilmiştir. OSD üye sayfasında fabrikanın Çerkezköy Organize Sanayi Bölgesi’nde, 41.000 m²’si kapalı olmak üzere toplam 201.000 m² alanda kurulu olduğu belirtilir. Aynı sayfada 2021 itibarıyla bu tesiste 50.000’den fazla traktör üretildiği ve 110 kişilik bir mühendislik ekibine sahip Ar-Ge merkezi bulunduğu ifade edilir. OSD sayfasında yıllık kapasite için iki farklı rakam yer aldığından, kapasite konusunda şirketten güncel bilgi almak gerekir.

Markanın sitesinde yer alan bilgilere göre şanzıman, diferansiyel, arka aks, 4WD ön aks, hidrolik kaldırıcı ünitesi, hidrolik pompa, valfler ve fren ana merkezi gibi parçalar grubun Çerkezköy tesislerinde üretilmektedir. Model sayfalarında da ön ve arka aksların HEMA Endüstri tarafından tasarlanıp üretildiği belirtilir. Motorlar ise dışarıdan tedarik edilir; güncel modellerde FPT, önceki nesillerde Perkins motorlar kullanılmıştır.

Valtra ile iş birliği

Markanın resmî sitesinde Valtra ile yapılan iki anlaşmadan söz edilir:

2003: İmzalanan teknik iş birliği anlaşmasıyla Hattat Traktör, Valtra’nın Türkiye distribütörü olmuştur.
2007: İkinci bir anlaşmayla Valtra A serisi traktörlerin Türkiye’de üretilip dünya pazarlarına satılması kararlaştırılmıştır.

Cumhurbaşkanlığı Yatırım Ofisi’nin 15 Ağustos 2008 tarihli haberinde de Avrupa’da satılan Valtra ve Massey Ferguson modellerinin Hattat tarafından Türkiye’de üretileceği duyurulmuştu. Bu haberde, yılda 5.000 traktörün özellikle Kuzey Avrupa’ya yönelik üretilmesinin planlandığı aktarılıyordu. Haber o tarihteki planı yansıtır; anlaşmanın sonraki yıllarda nasıl uygulandığı bu kaynakta yer almaz.

OSD üye sayfasında ise Hattat’ın Valtra’nın Türkiye distribütörü olduğu ve Finlandiya’dan A, G, N, T ve S serisi traktörleri ithal ettiği yazar. Bu sayfa tarih taşımadığından distribütörlüğün bugün sürüp sürmediğini resmî kanallardan teyit etmenizi öneririz.

İhracat

Markanın resmî sitesine göre Hattat traktörleri beş kıtada 80’den fazla ülkede satılmaktadır. OSD üye sayfasında ise markanın kendi adıyla 85’ten fazla ülkeye doğrudan, 132 ülkeye de dolaylı yoldan ihracat yaptığı belirtilir. İki kaynaktaki rakamlar farklı tarihlerde yazılmış olabilir. Bu yüzden ülke sayısını kesin bir güncel veri olarak değil, şirketin kendi açıklaması olarak değerlendirmek gerekir.

Ürün Gamı ve Model Serileri

Markanın sitesinde yer alan bilgilere göre ürün gamı yaklaşık 50–113 beygir aralığındadır ve bahçe, kompakt ve tarla traktörlerinden oluşur. Sitede listelenen başlıca seriler şunlardır:

T4000 serisi: Tarla işleri için daha yüksek güç sınıfındaki seri. Stage V broşüründe T4075, T4085, T4095 ve T4105 modelleri yer alır.
C3000 serisi: Orta güç sınıfındaki seri. Stage V broşüründe C3055, C3065 ve C3085 modelleri, kabinli ve arka ROPS’lu (devrilmeye karşı koruma çerçeveli) seçeneklerle listelenir.
B3000 serisi: Sitede “Bahçe Serisi” olarak tanıtılır. Bağ, bahçe, meyve bahçesi ve sera işleri için dar gövde, alçak yükseklik ve ayarlanabilir iz genişliği öne çıkarılır.
Klasik seri (240 S, 240 G / 255 G, 260 G / 280 G, 290, 295 / 305 / 398): Sitede bahçe/kompakt ya da tarla sınıfında listelenen modeller. Bir kısmı Stage V motorla güncellenmiştir.
A 110: Sitede Stage 3A motorlu model olarak listelenir.

Sitede aynı serinin hem eski emisyon seviyesindeki (Stage 3A) hem de Stage V motorlu versiyonları birlikte listelenebiliyor. Hangi versiyonun satışta olduğunu ve donanım seçeneklerini mutlaka yetkili satıcıdan veya resmî siteden doğrulayın.

Teknik Özellikler ve Teknolojiler

Aşağıdaki değerler markanın sitesinde ve teknik broşürlerinde yer alan bilgilere göre verilmiştir. Üretici, tasarım ve teknik bilgileri değiştirme hakkını saklı tuttuğunu broşürlerinde belirtir.

Motor ve emisyon

Stage V modellerde 4 silindirli, 2.797 cm³ hacimli, turbo ve ara soğutuculu FPT F28 motor kullanılır. Broşürlerde yakıt sisteminin 1.600 bar basınçlı, elektronik kontrollü common-rail olduğu yazar.
T4000 Stage V broşürüne göre motor gücü, ISO 14396’ya göre 2.300 d/d’da T4075’te 68 hp, T4105’te ise 102 hp’dir. C3000 Stage V broşüründe güçler 58, 68 ve 75 hp olarak verilir.
Egzoz arıtımında modele göre dizel oksidasyon katalizörü (DOC) ve dizel partikül filtresi (DPF) bulunur. T4000 Stage V’de bunlara ek olarak AdBlue ile çalışan SCR sistemi vardır. Önceki nesil Stage 3A modellerde Perkins motorlar kullanılmıştır.

Şanzıman, kuyruk mili ve hidrolik

C3000 Stage V’de ve T4000’in alt modellerinde 12 ileri + 12 geri vites, T4000 serisinin üst modellerinde ise 24 ileri + 24 geri vites bulunur. Sitede senkromeçli vites kutusu ve mekik (ileri-geri) kolu anlatılır.
Kuyruk milinde 540 ve 540E devir seçenekleri sunulur.
Broşürlere göre arka kaldırma kapasitesi C3000 Stage V’de ve T4075/T4085’te 3.000 kg, T4095/T4105’te ise 4.500 kg’dır. 260 G / 280 G Stage V için bu değer 3.000 kg olarak verilir.
Dört çeker modellerde elektro-hidrolik 4WD ve diferansiyel kilidi, yağ banyolu çok diskli frenler gibi donanımlar listelenir.

Servis, Yedek Parça ve Satış Sonrası

Markanın resmî sitesinde “Hizmetlerimiz” başlığı altında periyodik bakım çizelgesi, çiftçilik rehberi ve sık sorulan sorular sayfaları bulunur. Ayrıca yetkili servis eğitimleriyle ilgili duyurular da yayımlanır. OSD üye sayfasında Türkiye’de 500’ü aşkın satış, servis ve yedek parça noktası olduğu ifade edilir. Ancak bu sayfada rakamın hangi tarihe ait olduğu belirtilmemiştir.

Aksların, şanzımanın ve hidrolik parçaların grup bünyesinde üretilmesi, bu parçaların tedariki açısından üreticinin vurguladığı bir noktadır. Motor parçaları ise motor tedarikçisinin (FPT veya Perkins) parça ağına bağlıdır. Bulunduğunuz bölgeye en yakın yetkili servisi ve garanti koşullarını satın almadan önce resmî sitenin iletişim sayfasından ya da satıcıdan öğrenmeniz önerilir.

Alırken Nelere Dikkat Edilmeli

Aşağıdaki maddeler tek bir markaya özgü değildir; her traktör alımında kullanılabilir:

Güç ihtiyacı: Kullanacağınız en ağır aletin (pulluk, rotovatör, pülverizatör) gerektirdiği gücü ve kuyruk mili devrini belirleyin. Gereğinden büyük traktör, yakıt ve yatırım maliyetini artırır.
Kullanım alanı: Bağ, bahçe ya da sera için gövde genişliğini, toplam yüksekliği, dönüş açısını ve katlanır ROPS gibi özellikleri kontrol edin.
Emisyon seviyesi: Stage V motorlarda DPF rejenerasyonu ve AdBlue gibi ek bakım kalemleri olabilir. Bunların kullanım ve bakım koşullarını öğrenin.
Test ve belgeler: Modelin Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı Tarım Makineleri Test Merkezi deney raporunu ve gerekli belgelerini satıcıdan isteyin.
Servis ve parça: En yakın yetkili servise uzaklığı, sık değişen parçaların bulunabilirliğini ve garanti kapsamını yazılı olarak öğrenin.
Kaldırma ve hidrolik: Aletlerinizin ağırlığını üç nokta askı kapasitesiyle, ihtiyaç duyduğunuz hidrolik çıkış sayısını da traktörün çıkışlarıyla karşılaştırın.
Deneme sürüşü: Mümkünse kendi arazinizde ve kendi aletinizle deneme yapın. Koltuğu, görüş alanını ve kumandaları kontrol edin.

Traktör seçimi, bakımı ve güvenli kullanımı hakkında daha fazla bilgi için Traktör Seçimi ve Kullanımı rehberimize, diğer markalar için Türkiye’deki Traktör Markaları sayfamıza bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Hattat traktörleri nerede üretiliyor?

Markanın resmî sitesine göre üretim, 2002’den beri Tekirdağ Çerkezköy’de yapılıyor. Şanzıman, aks ve hidrolik gibi ana parçalar da grubun Çerkezköy tesislerinde üretiliyor.

Hattat ile Valtra arasındaki ilişki nedir?

Resmî siteye göre 2003’teki teknik iş birliği anlaşmasıyla Hattat, Valtra’nın Türkiye distribütörü olmuş; 2007’deki ikinci anlaşmayla da Valtra A serisi traktörlerin Türkiye’de üretilip dünyaya satılması kararlaştırılmıştır. Hattat markalı traktörler ise şirketin kendi markası altında üretilir. İş birliğinin bugünkü kapsamını şirketten teyit etmeniz önerilir.

Hattat traktörlerinde hangi motorlar kullanılıyor?

Markanın sitesinde yer alan bilgilere göre güncel Stage V modellerde FPT F28 motor, önceki Stage 3A modellerde ise Perkins motor kullanılmıştır. Model ve motor eşleşmesi değişebileceğinden güncel bilgiyi yetkili satıcıdan alın.

Kaynaklar

Kapak fotoğrafı: Agritechnica 2023 fuarında sergilenen Hattat T 4085, Hannover. Fotoğraf: Matti Blume, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

ZiraatEksen’in bu markayla ticari bir ilişkisi yoktur. Bu sayfa tanıtım ve bilgilendirme amaçlıdır; model, donanım ve teknik değerler değişebileceğinden satın almadan önce yetkili satıcıdan güncel bilgi alınız.